Từ những triệu chứng tưởng như một đợt cảm cúm thông thường, nam sinh 17 tuổi bất ngờ ngừng tuần hoàn, rơi vào tình trạng sốc tim do viêm cơ tim, chức năng co bóp của tim chỉ còn 10–15%, phổi tổn thương nặng. Sau gần một tháng điều trị tích cực, trong đó có nhiều ngày sử dụng ECMO V-A-V, bệnh nhân đã tỉnh táo, giao tiếp và tự sinh hoạt được.
Ngất xỉu rồi đột ngột ngừng tuần hoàn
Khoảng hai tuần trước khi xảy ra biến cố, nam sinh 17 tuổi xuất hiện các triệu chứng như đau mỏi người, chảy nước mũi. Gia đình không ghi nhận bệnh lý nền đáng chú ý và cũng không có tiền sử gia đình liên quan.
Trong kỳ nghỉ hè, em tranh thủ đi làm thêm, phụ giúp người bác. Khoảng 15 phút trước khi được đưa đến bệnh viện, nam sinh bất ngờ ngất xỉu rồi rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn.
Gia đình nhanh chóng đưa em bằng taxi đến Bệnh viện Đa khoa Đông Anh. Tại đây, các bác sĩ tiến hành cấp cứu ngừng tuần hoàn trong khoảng 45 phút. Trong quá trình hồi sức, bệnh nhân liên tục xuất hiện rung thất, phải sốc điện nhiều lần, đặt ống nội khí quản và sử dụng các thuốc hỗ trợ tuần hoàn.
Sau 45 phút, tim bệnh nhân có mạch trở lại. Tuy nhiên, tình trạng vẫn đặc biệt nguy kịch nên được chuyển đến Bệnh viện Thanh Nhàn để tiếp tục hồi sức chuyên sâu.
Khi được đưa lên Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, bệnh nhân đang thở máy qua ống nội khí quản, nhiều máu chảy qua đường thở, thở ngáp và tím tái.
Kết quả chụp CT lồng ngực cho thấy bệnh nhân bị dập phổi phải, tràn khí và tràn máu màng phổi phải. Qua dẫn lưu màng phổi, các bác sĩ ghi nhận nhiều máu đỏ tươi lẫn máu cục.
Theo ThS.BSNT Phạm Huy Khánh, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, cho biết, sau đánh giá toàn diện, ê-kíp xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng, đồng thời tổn thương phổi nghiêm trọng. Đáng chú ý, chức năng co bóp của tim chỉ còn khoảng 10–15%. Đây là tình huống đặc biệt khó khăn bởi bệnh nhân phải đối mặt cùng lúc với hai vấn đề nghiêm trọng: tim gần như không còn đủ khả năng bơm máu, trong khi phổi cũng không đảm bảo được chức năng trao đổi oxy.
“Bệnh nhân sốc tim do viêm cơ tim rất nặng, tim gần như chỉ còn co bóp rời rạc, EF khoảng 10–15%. Trong khi đó phổi rất xấu, SpO₂ chỉ khoảng 76%. Nếu chỉ dùng một loại ECMO thì không đảm bảo hiệu quả”, bác sĩ Khánh cho biết.
Quyết định sử dụng ECMO V-A-V để cứu cả tim và phổi
Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ quyết định triển khai ECMO V-A-V, phương thức hỗ trợ đồng thời tuần hoàn và hô hấp. Đây là một trong những quyết định quan trọng trong quá trình hồi sức, giúp duy trì tuần hoàn và hỗ trợ cung cấp oxy cho cơ thể trong thời điểm cả tim và phổi đều suy giảm nghiêm trọng.
Bên cạnh ECMO, bệnh nhân được điều trị bằng nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu như thở máy, lọc máu, sử dụng thuốc hỗ trợ tim mạch, dẫn lưu màng phổi, truyền máu, kiểm soát thân nhiệt, dinh dưỡng và mở khí quản.
Tuy nhiên, việc chạy ECMO không đồng nghĩa với bệnh nhân đã qua khỏi nguy hiểm. Những ngày tiếp theo, bệnh nhân tiếp tục xuất hiện nhiều biến chứng nặng. Rối loạn đông máu khiến tình trạng chảy máu xảy ra tại nhiều vị trí can thiệp và trong phế quản. Có thời điểm lượng máu chảy nhiều khiến phổi gần như không thể thông khí.
Bệnh nhân còn xuất hiện xuất huyết tiêu hóa, có thời điểm lượng máu mất khoảng 2.000 ml. Các bác sĩ phải tiến hành nội soi cấp cứu ngay tại giường để tìm và xử trí vị trí chảy máu. Trong suốt quá trình điều trị, người bệnh được theo dõi sát từng giờ, đồng thời kiểm soát đồng thời nhiều vấn đề: tuần hoàn, hô hấp, đông máu, xuất huyết và chức năng các cơ quan.
Sau 45 phút ngừng tim, bác sĩ lo nhất tổn thương não
Một trong những vấn đề khiến ê-kíp điều trị đặc biệt lo ngại là nguy cơ tổn thương não sau thời gian ngừng tuần hoàn kéo dài. Bệnh nhân được kiểm soát thân nhiệt trong 12 ngày, kết hợp các biện pháp hồi sức tích cực và theo dõi sát chức năng thần kinh. Sau nhiều ngày, những tín hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện.
Theo ThS.BSNT Phạm Huy Khánh nhớ nhất khoảnh khắc bệnh nhân bắt đầu có tương tác dù chưa thể nói được. Một cái gật đầu rất nhỏ nhưng với ê-kíp điều trị lại là tín hiệu quan trọng, cho thấy bệnh nhân đang dần tỉnh lại và có đáp ứng thần kinh.
Sau 12 ngày kiểm soát thân nhiệt và điều trị tích cực, các biện pháp hỗ trợ được giảm dần. Bệnh nhân được rút ECMO. Hai ngày sau, bệnh nhân được ngừng lọc máu. Bảy ngày tiếp theo, canuyn mở khí quản được rút. Dẫn lưu màng phổi cũng lần lượt được tháo bỏ. Điều đáng mừng nhất là bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, có thể giao tiếp với người thân và tự sinh hoạt. Những lo ngại ban đầu về tổn thương não nặng sau ngừng tuần hoàn không diễn tiến theo hướng xấu nhất.
Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh 17 tuổi được xuất viện Bệnh viện Thanh Nhàn và chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.
Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, trường hợp nam sinh 17 tuổi là lời cảnh báo về việc không nên chủ quan với những biểu hiện bất thường xuất hiện sau một đợt nhiễm virus.
Viêm cơ tim là tình trạng viêm các tế bào cơ tim, có thể ảnh hưởng đến khả năng co bóp của tim, hệ thống dẫn truyền điện và nhịp tim. Bệnh có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, trong đó người trẻ cũng có nguy cơ mắc. Đáng lưu ý, các triệu chứng ban đầu có thể không rõ ràng và dễ bị nhầm với một đợt nhiễm virus thông thường. Những biểu hiện như hắt hơi, sổ mũi, đau mỏi người, mệt mỏi có thể khiến người bệnh nghĩ rằng chỉ cần nghỉ ngơi là sẽ khỏi.
Tuy nhiên, nếu sau đó xuất hiện mệt nhiều bất thường, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá.
Theo Sở Y tế Hà Nội
